Đề xuất bổ sung hai tuyến cao tốc vành đai hơn 700km tại phía Bắc

Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất bổ sung hai tuyến cao tốc vành đai mới tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc, với tổng chiều dài khoảng 705km. Nếu được phê duyệt và triển khai, các tuyến đường này sẽ tăng khả năng kết nối cửa khẩu, giảm áp lực cho mạng lưới giao thông hiện hữu và tạo thêm động lực phát triển kinh tế liên vùng.

Hai tuyến cao tốc vành đai mới được đề xuất

Nội dung trên nằm trong phương án điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 do Cục Đường bộ Việt Nam trình Bộ Xây dựng xem xét.

Đáng chú ý, phương án lần này đề xuất hình thành hai tuyến cao tốc vành đai có quy mô lớn, chạy qua nhiều tỉnh thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Vành đai miền núi phía Bắc dài khoảng 327km

Tuyến Vành đai miền núi phía Bắc dự kiến có điểm đầu tại cửa khẩu Tà Lùng, tỉnh Cao Bằng. Từ đây, tuyến đường đi qua các địa phương gồm Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai và kết nối đến Sơn La.

Theo định hướng đề xuất, tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 327km, quy mô 4 làn xe và dự kiến được nghiên cứu đầu tư sau năm 2030.

Đây được xem là một hành lang giao thông mới, có khả năng kết nối các tỉnh biên giới, khu vực miền núi với những trung tâm sản xuất, thương mại và logistics trong vùng.

Vành đai trung du phía Bắc dài khoảng 378km

Tuyến thứ hai được đề xuất là Vành đai trung du phía Bắc, có hướng tuyến Tân Thanh – Lạng Sơn – Thái Nguyên – Tuyên Quang – Lào Cai – Sơn La.

Tổng chiều dài dự kiến của tuyến cao tốc này vào khoảng 378km. Trong đó, đoạn Lạng Sơn – Thái Nguyên được kiến nghị ưu tiên đầu tư trước năm 2030 để sớm hoàn thiện kết nối giữa khu vực cửa khẩu với các trung tâm công nghiệp, đô thị và đầu mối giao thông quan trọng.

Như vậy, tổng chiều dài của hai tuyến cao tốc vành đai mới được đề xuất lên tới khoảng 705km.

Mở rộng không gian phát triển cho các tỉnh phía Bắc

Theo đánh giá của cơ quan lập quy hoạch, hai tuyến vành đai không chỉ có ý nghĩa về giao thông mà còn mở ra một hành lang phát triển kinh tế mới cho khu vực trung du và miền núi phía Bắc.

Khi được đầu tư đồng bộ, các tuyến đường có thể kết nối nhiều cửa khẩu quốc tế, hỗ trợ vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu và chia sẻ lưu lượng với những tuyến cao tốc đang khai thác.

Khả năng di chuyển thuận lợi hơn cũng tạo điều kiện để các địa phương thu hút đầu tư vào khu công nghiệp, trung tâm logistics, thương mại biên giới, du lịch và dịch vụ trung chuyển hàng hóa.

Đối với những khu vực có địa hình phức tạp, khoảng cách di chuyển lớn, sự xuất hiện của các tuyến cao tốc mới sẽ góp phần rút ngắn thời gian vận tải và giảm chi phí logistics. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng như tăng khả năng liên kết giữa các địa phương.

Đề xuất bổ sung thêm nhiều tuyến cao tốc liên vùng

Ngoài hai tuyến vành đai phía Bắc, phương án điều chỉnh quy hoạch còn đề cập đến một số tuyến cao tốc mới tại miền Trung, Tây Nguyên và khu vực duyên hải.

Cao tốc Hà Tĩnh – Cầu Treo

Tuyến Hà Tĩnh – Cầu Treo được đề xuất có chiều dài khoảng 85km, chạy theo hành lang Quốc lộ 8.

Tuyến đường sẽ kết nối cao tốc Bắc – Nam phía Đông với cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, qua đó tăng năng lực giao thương giữa Việt Nam với Lào và các quốc gia trong khu vực.

Cao tốc Huế – A Lưới

Tuyến Huế – A Lưới dự kiến dài khoảng 45km, kết nối khu vực phía Tây thành phố Huế với trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông.

Dự án được kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng tiếp cận các huyện miền núi, hỗ trợ phát triển kinh tế, du lịch và giao thương giữa giữa khu vực phía Tây với trung tâm đô thị.

Cao tốc Phan Thiết – Bảo Lộc – Gia Nghĩa – Bu Prăng

Tuyến cao tốc này được đề xuất có chiều dài khoảng 141km. Mục tiêu là tăng cường kết nối khu vực Nam Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Nếu hình thành, tuyến đường có thể mở thêm hướng lưu thông hàng hóa từ Tây Nguyên ra các cảng biển, đồng thời giảm áp lực cho những tuyến quốc lộ hiện nay.

Nhiều dự án được kiến nghị ưu tiên trước năm 2030

Cục Đường bộ Việt Nam cũng đề xuất điều chỉnh thời gian đầu tư một số tuyến cao tốc quan trọng nhằm phù hợp với nhu cầu vận tải và thứ tự ưu tiên nguồn lực.

Các dự án được kiến nghị đẩy nhanh, triển khai trước năm 2030 gồm:

• Ngọc Hồi – Gia Nghĩa thuộc cao tốc Bắc – Nam phía Tây.
• Vũng Áng – Cha Lo.
• Bảo Hà – Lai Châu.
• Phú Yên – Đắk Lắk, đoạn Phú Yên – Buôn Hồ.
• Nha Trang – Liên Khương.
• TP.HCM – Tiền Giang – Bến Tre – Trà Vinh – Sóc Trăng – Cà Mau.

Đây đều là những hành lang giao thông có vai trò kết nối liên vùng, cửa khẩu, cảng biển, trung tâm kinh tế và các khu vực đang có nhu cầu vận tải tăng nhanh.

Đề xuất lùi tiến độ tuyến Vành đai 5 – Hạ Long

Ở chiều ngược lại, tuyến Vành đai 5 – Hạ Long, thuộc trục Nội Bài – Bắc Ninh – Hạ Long, được đề xuất chuyển thời gian đầu tư từ giai đoạn trước năm 2030 sang sau năm 2030.

Việc điều chỉnh này nhằm tập trung nguồn vốn cho những dự án có tính cấp thiết cao hơn trong giai đoạn hiện nay.

Tuy nhiên, đây mới là phương án đề xuất trong quá trình điều chỉnh quy hoạch. Tiến độ và kế hoạch triển khai cụ thể của từng dự án sẽ còn phụ thuộc vào quyết định của cơ quan có thẩm quyền, khả năng cân đối nguồn vốn và quá trình chuẩn bị đầu tư.

Hạ tầng cao tốc tạo nền tảng cho các vùng động lực mới

Nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa được dự báo tiếp tục tăng trong những năm tới. Vì vậy, việc mở rộng mạng lưới cao tốc được xem là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực kết nối quốc gia.

Các tuyến đường mới không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo điều kiện hình thành những không gian phát triển mới dọc hành lang giao thông.

Khi cao tốc kết nối hiệu quả với cửa khẩu, cảng biển, khu công nghiệp, đô thị và trung tâm logistics, giá trị khai thác đất đai và cơ hội thu hút đầu tư tại nhiều địa phương cũng có thể được cải thiện.

Dù vậy, người dân và nhà đầu tư cần phân biệt rõ giữa một tuyến đường đang được đề xuất bổ sung quy hoạch với dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư hoặc đang triển khai xây dựng. Mỗi dự án còn phải trải qua nhiều bước về quy hoạch, nguồn vốn, khảo sát, thiết kế và giải phóng mặt bằng trước khi chính thức thi công.