Ninh Bình thống nhất tiêu chí phân bổ vốn chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2030

Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND thiết lập một khung phân bổ vốn thống nhất trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cho ba chương trình mục tiêu quốc gia. Xã biên giới biển, xã an toàn khu, địa bàn dân tộc thiểu số và nơi có tỷ lệ hộ nghèo cao nằm trong nhóm được ưu tiên.

Thay thế 11 nghị quyết được áp dụng trước đây

Nghị quyết 19/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Ninh Bình ban hành ngày 25/6 và có hiệu lực từ ngày 5/7/2026.

Văn bản quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách nhà nước cho ba nội dung: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trong giai đoạn 2026–2030.

Một thay đổi đáng chú ý là cơ chế mới thay thế 11 nghị quyết trước đây của Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam. Mục tiêu là khắc phục tình trạng mỗi khu vực áp dụng một khung định mức khác nhau sau khi không gian hành chính của tỉnh được tổ chức lại.

Đối với nguồn vốn năm 2025 được chuyển sang năm 2026 và đã phân bổ trước ngày nghị quyết có hiệu lực, cơ chế cũ tiếp tục được áp dụng. Những khoản vốn từ năm 2026 trở đi chưa được phê duyệt, phân bổ trước ngày 5/7 sẽ thực hiện theo quy định mới.

Xã biên giới biển và xã an toàn khu được tính điểm cao

Đối với vốn đầu tư phát triển từ ngân sách Trung ương, mỗi địa bàn được xác định điểm số làm căn cứ phân bổ.

Xã an toàn khu và xã biên giới biển có mức 50 điểm mỗi xã. Xã khu vực II thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tính 40 điểm; xã khu vực I được tính 30 điểm; các xã còn lại là 25 điểm.

Nếu một xã đồng thời thuộc nhiều nhóm, địa phương chỉ áp dụng hệ số điểm cao nhất, không cộng dồn. Cách tính này nhằm bảo đảm ưu tiên địa bàn khó khăn hoặc có tính đặc thù nhưng tránh phân bổ trùng lặp.

Những tiêu chí bổ sung còn gồm diện tích tự nhiên, quy mô dân số, số thôn vùng dân tộc thiểu số và mục tiêu đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới hoặc nông thôn mới hiện đại.

Ba mươi phần trăm vốn đầu tư do cấp tỉnh điều phối

Theo cơ chế được công bố, 30% tổng vốn đầu tư phát triển thuộc ngân sách tỉnh dành cho các nhiệm vụ do cấp tỉnh điều phối.

Nguồn lực này có thể được sử dụng để hỗ trợ điều kiện hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới cấp tỉnh; xây dựng xã nông thôn mới hiện đại; hỗ trợ xã, phường và các thôn vùng dân tộc thiểu số; thực hiện chính sách giảm nghèo tại phường hoặc đầu tư công trình do cơ quan cấp tỉnh quản lý.

Bảy mươi phần trăm còn lại được phân bổ cho xã, phường dựa trên tổng điểm của tiêu chí cơ bản và tiêu chí bổ sung.

Đây mới là nguyên tắc phân bổ. Số vốn thực nhận của mỗi địa phương còn phụ thuộc tổng nguồn lực được giao hằng năm, danh mục nhiệm vụ, hồ sơ dự án và quyết định phân bổ của cấp có thẩm quyền.

Vốn sự nghiệp có định mức hỗ trợ theo nhóm địa bàn

Đối với vốn sự nghiệp hằng năm, xã an toàn khu và xã biên giới biển có định mức hỗ trợ 2 tỷ đồng mỗi xã. Địa bàn khu vực II được xác định ở mức 1,6 tỷ đồng; khu vực I là 1,2 tỷ đồng; các xã còn lại là 1 tỷ đồng.

Thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được hỗ trợ 100 triệu đồng mỗi thôn.

Xã đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại có thể được hỗ trợ từ 1 đến 2 tỷ đồng trong năm đăng ký, tùy nhóm địa bàn. Thôn đăng ký đạt chuẩn nông thôn mới được áp dụng mức từ 100 đến 200 triệu đồng.

Các mức này là định mức phục vụ tính toán và phân bổ, không nên hiểu mọi xã hoặc thôn sẽ tự động nhận đủ tiền nếu chưa có kế hoạch, nhiệm vụ và quyết định giao vốn.

Chuyển đổi số được đưa vào nhóm nội dung ưu tiên

Nghị quyết cũng định hướng ưu tiên các dự án ứng dụng công nghệ trong quản lý hạ tầng nông thôn, sản xuất nông nghiệp, thương mại điện tử cho sản phẩm OCOP và nâng cao khả năng tiếp cận thông tin.

Để đánh giá hiệu quả cơ chế mới, người dân cần theo dõi danh mục công trình được bố trí vốn, tiến độ giải ngân và kết quả đầu ra tại từng địa phương. Việc công khai dự toán, lựa chọn dự án đúng nhu cầu và giám sát chất lượng công trình sẽ quyết định nguồn lực có thực sự cải thiện đời sống hay không.