Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn số 4496/BNNMT-KTHT ngày 07/5/2026 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường thực hiện công tác bố trí ổn định dân cư và xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
Đây được xem là bước triển khai quan trọng nhằm cụ thể hóa Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững, đảm bảo an toàn dân cư và nâng cao chất lượng đời sống người dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.
Bố trí dân cư gắn với phát triển bền vững
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác bố trí ổn định dân cư hiện nay không chỉ dừng ở việc di dời dân cư đơn thuần mà cần được triển khai theo hướng đồng bộ, tích hợp với các chương trình phát triển lớn của quốc gia.
Trọng tâm là thực hiện:
- Quyết định số 590/QĐ-TTg về Chương trình bố trí dân cư tại các vùng thiên tai, biên giới, hải đảo
- Quyết định số 417/QĐ-BNNMT về Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035
Bộ nhấn mạnh việc bố trí dân cư phải gắn chặt với mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và củng cố quốc phòng – an ninh.
Đây được xem là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công.
Chủ động ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu
Trước nguy cơ gia tăng thiên tai, sạt lở đất và lũ quét, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương chủ động rà soát, di dời triệt để các hộ dân đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao đến nơi an toàn trước mùa mưa bão năm 2026.
Bên cạnh đó, các địa phương cần:
- Xây dựng hành lang an toàn
- Hoàn thiện hệ thống kè, bờ bao
- Đầu tư hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm từ xa
Việc nâng cao năng lực phòng chống thiên tai được xác định là giải pháp then chốt nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng diễn biến khó lường.
Đảm bảo sinh kế để người dân an cư lạc nghiệp
Không chỉ tập trung bố trí đất ở, Bộ cũng yêu cầu các địa phương xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm và ổn định sinh kế cho người dân tại các khu tái định cư.
Mục tiêu đặt ra là giúp người dân không chỉ “an cư” mà còn thực sự “lạc nghiệp”, có điều kiện phát triển kinh tế và nâng cao thu nhập bền vững tại nơi ở mới.
Ngoài ra, Bộ khuyến khích phát huy vai trò của già làng, trưởng bản trong công tác vận động cộng đồng, đồng thời nghiên cứu thí điểm mô hình khu tạm trú an toàn nhằm bảo vệ người dân trong các tình huống khẩn cấp.
Ưu tiên vốn cho các dự án dân cư dở dang
Liên quan đến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương ưu tiên bố trí vốn để hoàn thành dứt điểm các dự án bố trí dân cư còn dang dở, sớm đưa người dân vào sinh sống ổn định.
Việc xây dựng kế hoạch vốn cần bám sát Chỉ thị số 16/CT-TTg, đồng thời đảm bảo đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế – xã hội của từng dự án.
Các địa phương phải xây dựng báo cáo chi tiết về:
- Văn bản chỉ đạo, điều hành tại địa phương
- Số hộ dân cần bố trí theo từng hình thức
- Nhu cầu vốn từ ngân sách Trung ương, địa phương và nguồn vốn lồng ghép
Hoàn thành báo cáo trước ngày 20/5/2026
Theo yêu cầu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương phải hoàn thiện báo cáo tổng hợp và danh mục dự án gửi về Bộ (qua Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn) trước ngày 20/5/2026.
Đáng chú ý, những địa phương không gửi báo cáo đúng thời hạn sẽ được xem là không có nhu cầu bố trí ổn định dân cư trong giai đoạn 2026-2030.
Quy định này đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các địa phương trong việc chủ động rà soát nhu cầu thực tế, xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp nhằm đảm bảo an toàn cho người dân và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
